CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı’na ilişkin soruşturma kapsamında, aralarında Ekrem İmamoğlu’nun da bulunduğu milletvekili olmayan 12 sanığın Ankara 26’ncı Asliye Ceza Mahkemesi’ndeki yargılaması sürerken, aynı soruşturmada dosyaları ayrılan Özgür Özel ve sekiz milletvekili hakkındaki fezlekeler ise TBMM’de bekliyor. Ortaya çıkan iki ayrı hukuki süreç, yasama dokunulmazlığının sınırlarını ve yargı önünde eşitlik ilkesini yeniden tartışmaya açtı.
CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde yapılan 38’inci Olağan Kurultayı’nda “oylamaya hile karıştırıldığı” iddiasına ilişkin ceza davasına Ankara 26’ncı Asliye Ceza Mahkemesi’nde devam ediliyor.
Aralarında Ekrem İmamoğlu’nun da bulunduğu milletvekili olmayan 12 kişinin sanık olarak yargılandığı davanın 16 Eylül 2026 tarihli duruşmasında, dinlenmesi beklenen tanıkların hazır bulunmaması nedeniyle yargılama 21 Ekim 2026 tarihine ertelendi.
İddianamede bazı kurultay delegelerine para, iş, belediye başkanlığı veya belediye meclisi üyeliği adaylığı teklif edildiği; market kartları dağıtıldığı ve kullanılan oyların fotoğraflarının istendiği ileri sürülüyor. Sanıklar ise suçlamaları kabul etmiyor.
Yargılama, masumiyet karinesi gereğince kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunmaksızın sürdürülüyor.
Dokuz milletvekilinin dosyası ayrıldı
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada milletvekili olan dokuz kişi hakkındaki dosyalar, yasama dokunulmazlığı nedeniyle ana soruşturmadan ayrıldı.
Dosyaları ayrılan milletvekilleri şunlar:
• Özgür Özel
• Ensar Aytekin
• Ali Mahir Başarır
• Gökhan Günaydın
• Nurhayat Altaca Kayışoğlu
• Özgür Karabat
• Umut Akdoğan
• Veli Ağbaba
• Turan Taşkın Özer
Dokuz milletvekili hakkındaki evrak, 2025/113602 soruşturma numarasıyla Parlamenter Suçları Soruşturma Bürosuna gönderildi. Ardından hazırlanan fezlekeler, yasama dokunulmazlığı konusunda işlem yapılması amacıyla TBMM’ye sevk edildi.
Bu dosyalardaki suçlamaların yargılamaya dönüşebilmesi için TBMM’nin ilgili milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılmasına karar vermesi gerekiyor.
Böylece aynı kurultay ve aynı soruşturma çerçevesindeki iddialar bakımından iki ayrı hukuki takvim ortaya çıktı: Milletvekili olmayan 12 sanık hâkim karşısına çıkarken, dokuz milletvekili hakkındaki dosyalar TBMM’nin kararını bekliyor.
Dokunulmazlık soruşturmayı tamamen durdurmuyor
Anayasa’nın 83’üncü maddesine göre bir milletvekili, seçimden önce veya sonra suç işlediği ileri sürülse bile Meclis’in kararı olmadıkça tutulamıyor, sorguya çekilemiyor, tutuklanamıyor ve yargılanamıyor.
Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâli ile seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Anayasa’nın 14’üncü maddesi kapsamındaki durumlar, bu kuralın istisnasını oluşturuyor.
Dokunulmazlık, milletvekili hakkında hiçbir soruşturma işlemi yapılamayacağı anlamına gelmiyor. Cumhuriyet savcılıkları delil toplayabiliyor, soruşturma yürütebiliyor ve fezleke düzenleyebiliyor. Ancak TBMM dokunulmazlığı kaldırmadığı sürece milletvekili sorguya çekilemiyor ve hakkında yargılama yapılamıyor.
Anayasa ayrıca iki farklı koruma öngörüyor. Milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oyları, sözleri ve düşünce açıklamaları “yasama sorumsuzluğu” kapsamında korunuyor. Kürsü faaliyeti dışındaki suçlamalar yönünden tanınan geçici koruma ise “yasama dokunulmazlığı” olarak adlandırılıyor.
Kurultay soruşturmasındaki dosyalar, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki söz ve oylarından değil, kurultay sürecine ilişkin iddialardan kaynaklanıyor.
Özel ve Ağbaba hakkındaki yeni fezlekeler
Özgür Özel ve Veli Ağbaba hakkında Ağustos 2026’da düzenlenen fezlekeler ile dokuz milletvekilinin dosyalarının ayrıldığı 2025/113602 numaralı kurultay soruşturmasının birbirinden ayrılması gerekiyor.
Ağustos 2026’da hazırlanan fezlekelerde farklı tarihlerde gerçekleştiği ileri sürülen eylemler ve rüşvet iddiaları yer alıyor. Bu fezlekeler, kurultay soruşturmasından ayrılan dokuz milletvekiline ait dosyalarla aynı hukuki dosya niteliğinde değil.
Özel ve Ağbaba hakkındaki son fezlekelerin içeriğinin henüz TBMM’ye ulaşmadan kamuoyuna açıklanması ise Meclisteki bütün parti gruplarının tepkisine yol açtı.
Grup başkan vekilleri, soruşturmanın gizliliğinin ve masumiyet karinesinin korunması gerektiğini belirterek fezlekelerin siyasi itibarsızlaştırma amacıyla kullanılmasına karşı çıktı.
Kürsü konuşmaları için de fezleke düzenleniyor
Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl, 6 Ağustos 2026 tarihli Genel Kurul birleşiminde, milletvekillerinin kürsüde yaptıkları konuşmalar nedeniyle bile fezleke düzenlenebildiğine dikkat çekti.
Bingöl, “Kürsüde konuşan arkadaşlara bile fezleke gönderiliyor. Akıllara zarar bir iş bu” sözleriyle yasama sorumsuzluğunun korunması gerektiğini vurguladı.
Gökhan Günaydın da 9 Ağustos 2026 tarihli Genel Kurul konuşmasında, Yeni Parti Grubundaki 91 milletvekili hakkında yasama dönemi içerisinde 282 fezleke düzenlendiğini, bunların 62’sinin yalnızca Genel Başkan Özgür Özel’e ait olduğunu açıkladı.
Günaydın ayrıca milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki söz ve düşüncelerinden dolayı sorumlu tutulamayacağını belirterek, kürsü konuşmalarının fezleke konusu yapılmasının Anayasa’nın 83’üncü maddesine aykırı olduğunu savundu.
2016’da 600, 2026’da 1.052 dosya
Yasama dokunulmazlığının kapsamı ve Meclis’te bekletilen fezlekeler yeni bir tartışma değil.
28 Nisan 2016 tarihi itibarıyla TBMM Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden oluşan Karma Komisyon’un elinde 135 milletvekili hakkında toplam 600 dosya bulunuyordu.
Bu dosyaların 46’sı AKP, 179’u CHP, 354’ü HDP, 17’si MHP ve 5’i bağımsız milletvekilleri hakkındaydı. Daha sonra Anayasa’ya eklenen geçici 20’nci maddeyle, o tarihe kadar Meclis’e ulaşmış dosyalar bakımından dokunulmazlıklar topluca kaldırıldı.
Aradan geçen on yılın ardından dosya sayısı yeniden bini aştı. Nisan 2026 itibarıyla TBMM’de 145 milletvekili hakkında 1.052 dokunulmazlık dosyası bulunduğu açıklanmıştı.
Kurultay soruşturmasında milletvekili olmayan 12 sanığın yargılanmasına devam edilirken dokuz milletvekilinin dosyalarının Meclis’te beklemesi, fezlekelerin hangi ölçütlere göre ve ne zaman ele alınacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi.
