Amerika Birleşik Devletleri ile Kanada arasındaki ticaret geriliminin tırmandığı bir dönemde ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, kuzey komşusuna yönelik sert açıklamalarda bulundu. Fox News’in aktardığına göre Vance, Maine eyaletinin Brewer kentindeki savunma teknolojileri üreticisi Compotech’i ziyareti sırasında düzenlenen soru-cevap bölümünde hem ticaret hem de savunma politikalarını hedef aldı.
Maine’in Kanada ile uzun bir sınırı olduğunu ve iki taraf arasında yoğun ekonomik bağlar bulunduğunu hatırlatan Vance, Trump yönetiminin temel amacının eyaletteki işletmeler ve üreticiler için daha adil ticaret koşulları yaratmak olduğunu vurguladı. Konuşmasında Kanada’nın ticaret yaklaşımını Çin’le karşılaştıran Vance, Ottawa’nın Maine’den gelen ürünlere Çin mallarından daha ağır şartlar uyguladığını ileri sürdü. Bu durumu “delilik” olarak nitelendiren Başkan Yardımcısı, Çin’in ABD’nin en büyük ekonomik rakiplerinden biri olması nedeniyle Pekin’den bu tür politikalar beklenebileceğini, ancak yakın müttefik Kanada’dan aynı yaklaşımın kabul edilemez olduğunu söyledi. Ayrıca Kanada’nın Çin menşeli ürünlerin ABD pazarına ulaşması için bir “arka kapı” işlevi gördüğünü iddia etti.
Vance’ın konuşmasında dikkat çeken bir dil sürçmesi de yaşandı. Kanada’yı “eyalet” olarak nitelendiren Vance, “Kanada’nın bir eyalet olduğunu hatırlamamız gerekiyor” dedi. Hemen ardından özür dileyerek “Pardon, bu bir dil sürçmesi. Gerçekten kazaydı” ifadelerini kullandı ve Kanada’nın bağımsız bir ülke olduğunu belirtti.
Asıl sert çıkışını ise savunma harcamaları üzerinden yaptı. Kanada’nın ordusuna yeterince yatırım yapmadığını savunan Vance, ülkenin güvenliğinde ABD’nin belirleyici rol oynadığını ileri sürdü. “Kanada, ordusuna yetersiz yatırım yapmış bir ülke. ABD’nin sağladığı koruma şemsiyesi olmasaydı, kelimenin tam anlamıyla yabancı bir ülke tarafından işgal edilirdi” diyerek Washington’ın sağladığı güvenliğe karşılık Ottawa’nın Amerikan ürünlerine ticari engeller koyduğunu eleştirdi.
Süt ürünleri konusunu da gündeme getiren Vance, Maine’deki çiftçilerin Kanada pazarına girerken yüzde 250’ye varan tarifelerle karşılaşabileceğini, buna karşılık Kanada’dan Maine’e gelen bazı ürünlerde gümrük vergisi alınmadığını belirtti. “Maine’deki çiftçilerin yüzde 250 öderken Kanadalı çiftçilerin hiçbir şey ödememesi nasıl adil olabilir?” diye sordu. Kanada’nın Amerikan ürünlerine “gülünç tarifeler ve tarife dışı engeller” uyguladığını savunan Vance, Trump yönetiminin hem Çin hem de Kanada kaynaklı adaletsiz ticaret uygulamalarına karşı kararlılıkla mücadele edeceğini vurguladı.
Ticaret görüşmelerine de değinen Vance, tarafların kısa süre önce anlaşmaya oldukça yakın olduğunu sandığını, ancak Kanada’nın son aşamada masaya getirdiği “makul olmayan son dakika talepleri” nedeniyle sürecin sonuçsuz kaldığını öne sürdü. Buna rağmen iki ülkenin sonunda anlaşmaya varması gerektiğini düşündüğünü belirten Vance, Kanada Başbakanı Mark Carney’e seslenerek “Maine halkından faydalanmayı bırakın. Amerika’dan faydalanmayı bırakın. Bu bitti” dedi.
Bu açıklamalar, iki ülke arasındaki gerilimin yeniden tırmandığı bir döneme denk geldi. Kanada Başbakanı Mark Carney, geçen hafta ABD ile yürütülen ticaret görüşmelerini askıya aldıklarını duyurmuştu. ABD Başkanı Donald Trump ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, 1 Ocak 2027’den itibaren Kanada’dan ithal edilen otomobiller, büyük ve küçük kamyonlar, otomotiv parçaları ve çeliğe uygulanan gümrük vergilerinin yüzde 50’ye çıkarılacağını bildirmişti. Trump, Kanada’nın yıllardır ABD’den “faydalandığını” ve ticaret dengesizliğinin sürdürülemez olduğunu savunmuştu.
Vance’ın sözleri, Trump yönetiminin Kanada’ya yönelik baskısının yalnızca ticaretle sınırlı kalmadığını; savunma harcamaları ve ABD’nin Kanada’nın güvenliğindeki rolünün de tartışmanın önemli bir parçası haline geldiğini gösteriyor.
