İtalya’nın Sicilya Adası, tarihinin en ağır sanat soygunlarından biriyle sarsıldı. Messina Bölgesel Müzesi’nde muhafaza edilen ve Erken Rönesans döneminin en büyük ustalarından Antonello da Messina’ya ait dört paha biçilmez ahşap eser, kimliği belirlenemeyen hırsızlar tarafından çalındı.
İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli’nin doğruladığı olay, tüm ülkenin geleneksel "Ferragosto" tatilini kutladığı 15 Ağustos Cumartesi gecesi yaşandı. Soyguncuların, aynı saatlerde kent genelinde düzenlenen devasa dini festival "La Vara" nedeniyle güvenlik güçlerinin ve kamuoyunun dikkatinin dağılmasını fırsat bildiği değerlendiriliyor.
Alarm Çalmadı, Soyguncular İki Paneli Dışarıda Bıraktı
Müze Müdürü Marisa Mercurio’nun aktardığı bilgilere göre soygun, yerel saatle 21.50 sıralarında gerçekleşti. Üst düzey alarm sistemleri ve 24 saat izlenen güvenlik kameralarıyla korunan müzeye faillerin alarmı tetiklemeden nasıl girdiği büyük bir soru işareti yarattı.
Soruşturmada ortaya çıkan en çarpıcı detay ise soyguncuların müzeden aslında altı farklı ahşap panel çıkardığı oldu. Ancak hırsızlar, henüz bilinmeyen bir nedenle bu panellerden ikisini müze binasının hemen dışındaki alçak bir duvarın üzerine bırakarak kayıplara karıştı. Kalan dört eser ise sırra kadem bastı. Çalınan küçük boyutlu panelin, yüksek güvenlikli özel bir cam teşhir kutusu kırılarak çıkarıldığı tespit edildi.
Tüm eserlerin ahşap zemin üzerine yapılmış olması, tuval tuvaller gibi yuvarlanıp saklanarak taşınmasını imkansız kılıyor. Bu durum, hırsızların nakliye için özel bir hazırlık yaptığını gösteriyor. Messina Savcılığı; soygunun uluslararası yasa dışı sanat karaborsasına veya doğrudan sipariş veren koleksiyonerlere yönelik organize bir çete tarafından gerçekleştirildiği ihtimali üzerinde duruyor.
Depremden Ve Yüzyıllardan Sağ Çıkan Eserler Kayıp
Çalınan parçalar arasında sanat tarihi açısından eşsiz kabul edilen iki ana grup bulunuyor:
* San Gregorio Poliptiği (3 Panel): Antonello da Messina'nın 1473 yılında San Gregorio Manastırı için yaptığı ve kucağında bebek İsa'yı taşıyan Meryem Ana'yı azizlerle tasvir eden beş parçalık poliptikten üçü çalındı. Bu eser, 1908 yılında Messina'yı yerle bir eden ve kent nüfusunun yarısını yok eden 7,1 büyüklüğündeki büyük yıkımdan sağ kurtulmayı başarmıştı. Sanatçının doğduğu kentten hiç ayrılmamış tek eseri olma özelliğini taşıyordu.
* İki Yüzlü Dini Panel (1 Eser): Ön yüzünde Meryem Ana, bebek İsa ve diz çökmüş bir Fransisken keşişi; arka yüzünde ise çarmıhtan indirilen İsa'yı gösteren bu ahşap eser, 1430'lu yıllarda kişisel ibadet amacıyla kurgulanmıştı. Daha önce özel koleksiyonlarda bulunan çalışma, 2003 yılında Christie’s müzayedesi aracılığıyla Sicilya bölgesel yönetimine kazandırılmıştı.
Messina Üniversitesi Sanat Tarihçisi Valentina Certo, kaybın ekonomik parametrelerle ölçülemeyeceğini belirterek, "Bu eserler beş asırlık tarihi ve kenti yıkan büyük depremi atlattı. Şimdi halktan bu şekilde koparılmaları, kentin tarihsel hafızasına vurulmuş ağır bir darbedir" ifadelerini kullandı.
Avrupa Müze Güvenliği Yeniden Alarm Veriyor
Messina Belediye Başkanı Federico Basile olayı "iğrenç bir suç eylemi" olarak nitelendirerek kentin tarihine sahip çıkacağını vurgularken, Müze Müdürü Mercurio yaşanan şoku "Bu sadece Messina değil, tüm dünya sanatı için muazzam bir kayıp" sözleriyle dile getirdi.
Bu soygun, Avrupa'da tırmanan müze güvenliği krizini bir kez daha gündeme taşıdı. Nitekim olaydan sadece bir gün önce İtalyan polisi, Parma yakınlarında bir müzeden çalınan ve toplam değeri 9 milyon euro olan Cézanne, Renoir ve Matisse tablolarını bulduğunu duyurmuştu. Geçtiğimiz yıl Paris Louvre Müzesi'nde yaşanan 88 milyon euroluk mücevher hırsızlığının ardından yaşanan bu son olay, kıta genelinde sergilenen paha biçilmez mirasların koruma protokollerini yeniden tartışmaya açtı.
