Yemen’de sahadaki askeri dengeleri altüst eden gelişmeler küresel ölçekte deprem etkisi yarattı. İran destekli Husilerin, Yemen’in Kızıldeniz kıyısındaki kritik noktaları ve stratejik adaları peş peşe kontrol altına alması, uluslararası kamuoyunun ve Washington yönetiminin tüm dikkatini yeniden bölgeye çevirdi. Bu hamle, yalnızca yerel bir çatışmanın ötesinde, dünya enerji hatlarını ve deniz ticaretini doğrudan tehdit eden jeopolitik bir krize dönüştü.
Babülmendep Boğazı ve Perim Adası'nda Kritik Eşik
Husilerin Yemen’in güneyine doğru başlattığı hızlı ve etkili askeri ilerleyiş, Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan dünya ticaretinin en hassas damarlarından biri olan Babülmendep Boğazı üzerindeki baskıyı en üst seviyeye çıkardı. Grubun, boğazın en dar geçiş noktasında yer alan stratejik Perim Adası (Meyyun Adası) ile Zukar Adası’nı ele geçirmesi, bölgedeki deniz trafiğinin kontrolü açısından dönüm noktası oldu.
Ayrıca Yemen’in Kızıldeniz kıyısındaki stratejik liman kenti Muha’nın da Husilerin denetimine geçmesiyle birlikte, grup ülkenin Batı kıyı şeridindeki hâkimiyetini perçinlemiş oldu. Uzmanlar, Husilerin bu konumu koruması ve daha da ileri gitmesi halinde boğazı gemi trafiğine kapatabilecek veya ciddi şekilde kısıtlayabilecek kapasiteye ulaştığını belirtiyor.
İran İçin Çift Boğaz Stratejisi ve Küresel Tedarik Krizi
Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik ağırlığı bilinen İran’ın, müttekisi Husiler vasıtasıyla Babülmendep üzerinde de mutlak bir kontrol alanı kazanma ihtimali, enerji koridorlarının güvenliğini tehlikeye atıyor. Dünya petrol arzının ve uluslararası sevkiyatların hayati arterlerinin aynı eksendeki güçlerin baskısı altına girmesi; başta küresel akaryakıt fiyatları olmak üzere tedarik zincirlerinde büyük bir kırılma riskini beraberinde getiriyor.
Bu durumdan en çok endişe duyan aktörlerin başında ise Suudi Arabistan geliyor. Hürmüz’deki riskler nedeniyle petrol ihracatının önemli bir kısmını Kızıldeniz limanlarına kaydıran Riyad yönetimi, kapısının hemen önünde yaşanan bu stratejik kuşatmayla birlikte ciddi bir güvenlik alarmına geçti.
Washington Çıkmazda: ABD İçin Zor Tercih
Husilerin attığı bu stratejik adım, ABD yönetimini ve Başkan Donald Trump’ı karmaşık bir askeri ve siyasi ikilemle baş başa bıraktı. Kulislere yansıyan bilgilere göre; Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın, Husilerin ilerleyişini durdurmak için ABD’den doğrudan askeri müdahale talep ettiği, ancak Washington’ın bu aşamada geniş çaplı ve doğrudan bir çatışmaya girmekten kaçındığı ifade ediliyor.
ABD cephesi, Kızıldeniz’de seyrüsefer (deniz ulaşım) serbestisinin korunmasını ulusal güvenlik önceliği olarak tanımlasa da, bölgede yeni bir askeri cephe açmanın ve Husilerle varılan geçmiş mutabakatları tamamen rafa kaldırmanın maliyetini hesaplıyor. Öte yandan, olası yoğun bir askerî operasyonun, ABD ordusunun hava savunma sistemleri ve mühimmat stokları üzerinde ciddi bir tüketim baskısı yaratabileceği tartışılıyor. Her ne kadar Beyaz Saray yönetimi ordunun her türlü senaryoya karşı yeterli kapasiteye sahip olduğunu savunsa da, sahadaki bu ani güç dengesi değişimi Washington’ı stratejik hamlelerini yeniden gözden geçirmeye zorluyor.
