Mark Carney’den sert açıklama: Kötü anlaşmayı reddettik, müzakereleri askıya aldık, misilleme tarifeleri geliyor
Kanada Başbakanı Mark Carney, Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen ticaret müzakerelerini dün akşam itibarıyla resmen askıya aldığını açıkladı.
Carney, Washington’ın “adaletsiz, ekonomik olmayan ve Kanada’nın egemenliğini baltalayan” taleplerini kabul etmeyeceklerini vurgularken, en sert sözlerini şöyle sıraladı:
“Yeni ABD gümrük vergileri, bizi incitmek ve bölmek için tasarlandı. Bu bir yanlış hesaplama. Çünkü Kanadalılar her zaman birbirlerine sahip çıkarlar.”
Carney, bir yılı aşkın süredir iyi niyetle yürütülen müzakerelerin, ABD’nin son günlerde ortaya koyduğu “çok fazla şey isteyen, çok az şey sunan” tutumu nedeniyle çöktüğünü belirtti. “Onların teklifini kabul edemeyiz ve istediklerini de vermeyeceğiz” diyen Carney, müzakere ekibine Ottawa’ya dönmeleri talimatını verdi.
Başbakanın en sert ve vurucu sözleri ise şu oldu:
“Yeni ABD gümrük vergileri, bizi incitmek ve bölmek için tasarlandı. Bu bir yanlış hesaplama. Çünkü Kanadalılar her zaman birbirlerine sahip çıkarlar. Birlikte daha güçlü olduğumuzu biliyoruz.”
Carney, konuşmasının tamamında ABD’nin tutumunu “kısa vadeli işlem” mantığı olarak nitelendirirken, Kanada’nın ise “uzun vadeli ortaklık” arayışında olduğunu vurguladı. “Onların teklifini kabul edemeyiz ve istediklerini de vermeyeceğiz” diyen Carney, müzakere ekibine Ottawa’ya dönmeleri talimatını verdiğini açıkladı.
“AMERİKA DEĞİŞTİ, BİZ DE GÖRDÜK”
Başbakan, Kanada’nın tarihinin büyük bölümünde ABD ile istikrarlı ve elverişli ticaret koşullarına güvendiğini, ancak bu koşulların artık değiştiğini belirtti. “Washington’dan gelen fırtınayı kontrol edemeyiz. Ama Kanada’yı iç piyasada güçlendirerek ve yurtdışındaki ticaret ilişkilerimizi çeşitlendirerek yeni bir rota çizebiliriz” dedi.
Carney, hükümetinin daha geçen yılın başlarında ABD’nin tüm ticari ilişkilerini dönüştüreceğini, en yakın müttefiklerine gümrük vergileri uygulayacağını ve ekonomik entegrasyonu bir silah olarak kullanacağını öngördüğünü hatırlattı. “İmzasının kurşun kalemle atıldığını da biliyorduk. Hiçbir yanılsamaya kapılmadık” ifadelerini kullandı.
“KENDİ YOLUMUZU KENDİMİZ ÇİZİYORUZ”
Carney, konuşmasını şu sözlerle noktaladı:
“Kanada güçleniyor ve Amerika’ya olan bağımlılığı azalıyor. Zaten kendimize, onların bizden alabileceğinden daha fazlasını veriyoruz. Ve daha yeni başlıyoruz.
Kanadalılar hava koşullarına boyun eğmez, aksine hava koşullarında gelişirler. Rüzgarın hangi yöne eseceğini beklemeyiz. Ya da kendimizi dalgalara bırakıp olayların fırtınalı savurucu etkisine kapılmayız.
Kendi yolumuzu kendimiz çizeriz. Hava durumunu kendimiz yaratırız.
Kanada’da, kıyıdan kıyıya, kendi topraklarımızın efendileriyiz. Kanada’yı herkes için daha güçlü hale getiriyoruz.”
Ottawa, “kötü bir anlaşmadan vazgeçerek” egemenliğini savunduğunu ve bundan sonra da Kanadalı işçileri, çiftçileri, aileleri ve işletmeleri korumaya devam edeceğini bir kez daha teyit etti.
ABD’NİN GEREKÇELERİ SÜREKLİ DEĞİŞTİ
Açıklamada, ABD’nin geçen yıl boyunca CUSMA anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal eden bir dizi gümrük vergisi uyguladığı detaylı şekilde sıralandı. Carney, Washington’ın gerekçelerini sürekli değiştirdiğini söyledi:
ABD’nin “Kanada bizi dolandırıyor” iddiasına da sert yanıt veren Carney, gerçekleri şöyle özetledi:
“Amerika Birleşik Devletleri’nin dar mal ticareti açığı, enerjisinin büyük kısmını bizden satın almasından kaynaklanıyor. Kanada, ABD’nin doğal gaz ithalatının yüzde 99’unu, elektrik ithalatının yüzde 85’ini ve ham petrol ithalatının yüzde 60’ını karşılıyor. Sanırım bizim bu sevkiyatı durdurmamızı istemiyorlar. Kapsamlı ticaret dengesine bakıldığında ise ABD sürekli fazla veriyor.”
Kanada’nın ABD otomobillerinin ve çelik ürünlerinin en büyük müşterisi olduğunu, 26 eyalet için en büyük, 45 eyalet için ise ilk üç müşteri arasında yer aldığını da hatırlattı. “Geçtiğimiz yıl Amerikalılar Kanadalılara yaklaşık 600 milyar dolarlık mal ve hizmet sattı. Bu, her gün 1,6 milyar dolardan fazla demek.”
SON TUR VE REDDEDİLEN TEKLİF
Carney, geçen ay ABD’nin 19 Ağustos’tan itibaren hokey ekipmanlarından giyime, çimentodan biraya kadar birçok ürüne yüzde 50 gümrük vergisi uygulayacağını duyurmasının müzakereleri hızlandırdığını belirtti. Kanada’nın hedefleri netti:
* Kanadalı işletmelerin büyük çoğunluğu için gümrüksüz erişimi korumak
* Ticari ilişkilere istikrar kazandırmak
* Stratejik sektörlerde (çelik, alüminyum, otomotiv) ABD tarifelerini önemli ölçüde düşürmek
* Küçük ve orta ölçekli işletmeleri korumak
* Kanada’nın esnekliğini, bağımsızlığını ve egemenliğini muhafaza etmek
Kanada, misilleme tarifelerinden vazgeçmeye, eyaletleri ABD alkolünü raflara geri getirmeye teşvik etmeye ve arz yönetiminde idari düzenlemeler yapmaya hazır olduğunu bildirdi. Ancak egemenlik, Fransız dili ve kültürü konusunda hiçbir taviz verilmedi. “Bu konular benim hükümetim ve Kanada için hiçbir zaman gündeme gelmedi” dedi.
Son günlerde ABD’nin “çok fazla şey isteyen, çok az şey sunan” yeni şartlar önermesi üzerine müzakereler askıya alındı.
Misilleme tarifeleri yolda
Kanada, Washington’ın yeni gümrük vergilerine birebir karşılık verecek. Önlemler özellikle şu sektörlerde yoğunlaşacak:
Çelik, süt ürünleri, ev aletleri, tarım ekipmanları, kağıt hamuru ve kağıt, elektronik. Ayrıca halihazırda 232 ve 338. madde tarifelerine tabi ürünler de kapsama alınacak.
Bu önlemler **İşçi Bayramı’ndan sonraki Salı günü** yürürlüğe girecek. Carney, bu adımı “isteksizce” attıklarını, çünkü maliyetleri artıracağını ve seçenekleri azaltacağını bildiklerini, ancak Kanada’nın çıkarları doğrultusunda hareket ettiklerini vurguladı.
KAYNAK LİNK:https://www.pm.gc.ca/en/news/speeches/2026/08/22/prime-minister-carney-delivers-remarks-canada-us-trade-negotiations
