İsrail Tarım Bakanı Avi Dichter, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Dichter, üç ülkenin oluşturduğu yapıyı “İsrail Devleti için çok, çok sorunlu bir Sünni ittifak” olarak nitelendirdi.
İsrail’in endişesi
Dichter’in açıklaması, anlaşmanın imzalanmasının ardından İsrail’den gelen en net tepkilerden biri olarak değerlendiriliyor. Bakan, özellikle Pakistan’ın nükleer kapasitesine dikkat çekerek İsrail’in daha temkinli olması gerektiğini savundu. Ayrıca ABD ile ittifakın güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Bazı değerlendirmelerde, Mısır’ın da ilerleyen dönemde bu yapıya katılabileceği yönündeki spekülasyonlar dile getirilirken, Dichter de bu ihtimali açıkça dile getirdi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan yetkilileri ise anlaşmanın bölgesel barış, istikrar ve kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçladığını, herhangi bir ülkeye karşı olmadığını tekrarladı.
Dichter’in açıklamalarında şu ifadeler öne çıktı:
“Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye… Bu, İsrail için çok sıkıntılı bir Sünni ittifakı. Görünüşe göre Mısır da bu ittifaka katılacak. Daha önce bir İran-Irak-Suriye-Lübnan ekseni vardı. Biz bu ekseni kestik ve Suriye ile Lübnan oyundan çekildi. Şimdi ise karşımızda başka bir ittifak var. Bu durum son derece dikkatli olmamızı gerektiriyor. Pakistan nükleer silahlara sahip bir ülke ve bu konuda teyakkuzda kalmamız gerekiyor. Bütün bunlar, ABD ölçeğinde küresel bir süper güçle ittifak içinde olma ihtiyacımızı daha da güçlendiriyor.”
Anlaşmanın arka planı
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan liderleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in katılımıyla Mekke’de “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”nı imzalamıştı. Anlaşmaya göre, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, diğerlerine de yapılmış sayılacak. Bu madde, NATO’nun 5. maddesine benzer kolektif savunma hükmü taşıyor.
