Orta Doğu ve küresel enerji koridorlarının kalbi konumundaki Basra Körfezi'nde sular yeniden ısınıyor. İran yönetimi, Washington'ın uyguladığı yaptırımlar ve bölgedeki askeri hareketliliğe karşı rest çekerek Hürmüz Boğazı'nı kritik bir pazarlık masasına dönüştürdü. Tahran'dan yapılan ardı ardına açıklamalar ve parlamentodaki yasal hazırlıklar, bölgedeki restleşmenin yeni bir boyuta ulaştığını gösteriyor.
“Şartlar Kabul Edilene Kadar Geçiş Yok”
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Çin Büyükelçisi ile gerçekleştirdiği diplomatik görüşmenin ardından basının karşısına çıkarak ABD'ye yönelik sert bir ültimatom verdi. Hürmüz Boğazı'nın mevcut durumuna değinen Rızai, Washington yönetimi Tahran'ın öne sürdüğü şartları yerine getirmediği sürece boğazın kapalı kalmaya devam edeceğini vurguladı.
Beyaz Saray'ı bölgedeki istikrarsızlığın ana kaynağı olmakla ve "yasa dışı bir savaş" yürütmekle suçlayan Rızai, krizin aşılması için ABD’ye şu şartları koştu:
-Bölgedeki askeri operasyonların ve çatışmaların derhal sonlandırılması,
-İran'ın uluslararası bankalarda bloke edilen finansal varlıklarının serbest bırakılması,
-Lübnan ve Gazze başta olmak üzere bölgesel çatışma alanlarındaki gerilimin bitirilmesi.
Rızai ayrıca, Umman ile Hürmüz Boğazı üzerinden yeni bir deniz güzergahı belirlenmesine yönelik yürütülen görüşmelerin, boğazın genel kapatılma kararından bağımsız ve ayrı bir hukuki zeminde değerlendirildiğini ifade etti.
Pekin ile Stratejik Ortaklık Vurgusu
İran-Çin ilişkilerine de değinen Genel Sekreter Rızai; Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞÖ) ve BRICS üyeliklerinin iki ülke arasındaki stratejik bağları daha da güçlendirdiğini belirtti. Rızai, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) İran aleyhine sunulan yasa dışı karar tasarılarına Pekin’in destek vermemesini memnuniyetle karşıladıklarını aktardı.
İran Meclisi'nden Radikal Adım: “Düşman Gemilerine İzin Yok”
Tahran'ın diplomatik çıkışına paralel olarak yasama kanadından da stratejik bir hamle geldi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi üzerindeki egemenlik haklarını en üst seviyeye çıkaracak yeni bir kanun teklifinin komisyondan geçtiğini duyurdu.
"Gazeteciler Günü" kapsamında konuşan Azizi, hazırlanan yasanın meclis genel kurulunda kabul edilmesi halinde, ülkede petrolün millileştirilmesinden bu yana atılmış en radikal tarihi adım olacağını savundu. Yeni düzenleme, Tahran yönetimi tarafından "düşman" olarak kodlanan ülkelere ait askeri ve ticari gemilerin, İran makamlarından resmi izin almadan Basra Körfezi'ne girişini tamamen yasaklıyor.
CENTCOM'dan Sert Müdahale: “Abluka Sürüyor”
Tahran'ın bu hamlelerine karşı ABD cephesinden askeri yanıt gecikmedi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndaki İran ablukasını delmeye çalışan Panama bayraklı "M/V Vela Nova" adlı kargo gemisine müdahale edildiğini açıkladı.
Sosyal medya üzerinden yapılan resmi bilgilendirmede, Umman Körfezi'nden geçerek bir İran limanına doğru ilerleyen ve ABD güçlerinin dur ihtarlarına uymayan sivil mürettebatlı geminin, helikopterden fırlatılan iki adet Hellfire füzesiyle makine dairesinden ve dümen tertibatından vurularak saf dışı bırakıldığı bildirildi. CENTCOM, bölgedeki deniz ablukasının kararlılıkla sürdürüldüğünü belirterek, şu ana kadar ablukayı delmeye çalışan 55 ticari geminin rotasının değiştirildiğini, 2 gemiye el konulduğunu ve 3 geminin ise operasyon dışı bırakıldığını ilan etti.
