Almanya’da dış istihbarat servisi BND’nin eski başkanı August Hanning, casusluk ve vatana ihanet girişimi şüphesiyle tutuklandı. Wall Street Journal’ın duyurduğu ve Alman Federal Başsavcılığı’nın doğruladığı gelişme, ülkenin istihbarat camiasında büyük yankı uyandırdı. 1998-2005 yılları arasında BND’nin başında bulunan Hanning’in, görevinden ayrıldıktan sonra yıllarca gizli bilgilere yasa dışı yollarla ulaştığı ve en az bir vakada bu bilgileri yabancı bir istihbarat görevlisi için analiz hazırlayarak kullandığı iddia ediliyor. Hangi ülkeye çalıştığı henüz açıklanmadı.
Tutuklama, BND tarihinde bir ilk. Eski bir BND başkanının bu tür ağır suçlamalarla gözaltına alınması, teşkilat için eşi benzeri görülmemiş bir olay olarak değerlendiriliyor. Hanning’le birlikte eski büro şefi Manfred D. de tutuklandı. Savcılık iddialarına göre Manfred D., 2012’den 2026’ya kadar farklı BND başkanlarının büro şefliğini yaparken gizli bilgilere erişim sağladı ve Haziran 2022’ye kadar Hanning’e çoğu gizli yaklaşık 2 bin belge aktardı. Bu belgeler, Almanya’nın en üst düzey istihbarat ve güvenlik yetkililerinin Başbakanlık’ta düzenlediği sıkı korunan toplantıların hazırlıklarında kullanılan malzemelerdi.
Soruşturmanın kökleri 2010’lara dayanıyor. Hanning kamu görevinden ayrılıp eşiyle bir danışmanlık şirketi kurduktan sonra Manfred D. ile bir anlaşma yaptığı öne sürülüyor. Buna göre Manfred D. BND’ye ait bilgileri temin edecek, karşılığında para alacak ve bunları Hanning’e iletecekti. Federal savcılar, Hanning’in elde ettiği gizli bilgilerin bir kısmını danışmanlık faaliyetlerinde kullandığından şüpheleniyor. Daha kritik bir iddia ise, Hanning’in bu bilgileri kullanarak yabancı bir istihbarat görevlisi için analiz hazırladığı yönünde. Belgenin nihai olarak ilgili kişiye ulaşıp ulaşmadığı henüz netleşmedi. Ayrıca Hanning’in başka bir istihbarat kuruluşunda çalışan bir kişiyle yıllarca düzenli temas kurduğu ve siyasi bilgiler aktardığı da belirtiliyor.
Skandalın ortaya çıkışı da ilginç. Hamburg savcıları, Hanning’in ofisinde başka bir ceza soruşturması kapsamında arama yaptı. Bulunan belgeler Federal Başsavcılığa iletildi ve casusluk ile vatana ihanet şüphelerinin yolu açıldı. Hanning, BND başkanlığının ardından 2005-2009 arasında Angela Merkel’in ilk hükümetinde İçişleri Bakanlığı’nda devlet müsteşarı olarak da görev yapmış, emeklilik sonrası güvenlik ve jeopolitik konularda görüşlerine sıkça başvurulan bir isim haline gelmişti. Şimdi ise Almanya’nın en ağır istihbarat soruşturmalarından birinin merkezinde bulunuyor.
Bu gelişme, BND’nin son yıllarda zaten mercek altında olduğu bir döneme denk geldi. Teşkilat, Rusya’nın 2022’deki Ukrayna işgalini öngörememesi nedeniyle eleştirilmişti. Dönemin başkanı Bruno Kahl saldırı günü Kiev’de bulunuyordu. Ayrıca bazı BND çalışanları yabancı güçlere bilgi aktardığı şüphesiyle gözaltına alınmıştı. Hanning’in tutuklanması, Başbakan Friedrich Merz hükümetinin BND’yi yeniden güçlendirme çabaları sırasında da kritik bir zamanlamaya oturdu. Merz, Martin Jäger’i başa getirmiş ve teşkilatın yetkilerini genişletmeyi hedeflemişti. BND ve iç istihbarat BfV’nin yetkilerini artıracak yasa tasarısı parlamentoda görüşülürken bu skandal patladı. Jäger, şüphelerin ardından kapsamlı bir iç soruşturma başlatıldığını ve kurum içi güvenlik konusunda taviz verilmeyeceğini açıkladı.
Yaklaşık 2 bin gizli belgenin merkezinde yer aldığı bu dosya, sadece bir eski istihbarat şefinin eylemlerini değil, BND içinde yıllarca süren bilgi sızıntısı ihtimalini de masaya yatırıyor. Almanya’nın en korunan istihbarat toplantılarından çıkan malzemelerin dışarı sızmış olabileceği iddiası, skandalı daha da derinleştiriyor. Soruşturma sürerken hangi ülkenin hedef alındığı ve belgelere ne kadar zarar verildiği gibi kritik soruların yanıtları merakla bekleniyor.
