CHP Genel Koordinatörü Gürsel Tekin, büyükşehirlerden Anadolu’ya ve kıyı şeritlerine doğru hız kazanan tersine göç dalgasını mercek altına alarak, nüfus hareketliliğinin arkasında sınıfsal ve ekonomik farklılıkların yattığını söyledi. Ülkedeki iç göç dinamiklerinin gelir düzeyine göre dört farklı biçimde tezahür ettiğini ifade eden Tekin, “Kimi geçinemediği için memleketine dönüyor, kimi lüks yaşam için kıyılara yerleşiyor. Aynı ülkede dört ayrı göç hikâyesi yaşanıyor.” dedi.
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2025 yılına ait iç göç istatistiklerini kamuoyuyla paylaşan Tekin, özellikle Türkiye'nin en büyük üç metropolündeki demografik değişime vurgu yaptı. İstanbul, Ankara ve İzmir’den toplam 615 bin 647 vatandaşın ayrıldığını, buna karşılık bu üç kente 612 bin 828 kişinin yerleştiğini belirten Tekin, ortaya çıkan bu tablonun sadece sayısal verilerle değil, sosyoekonomik gerekçelerle birlikte okunması gerektiğinin altını çizdi. Megakent İstanbul'daki nüfus erimesine dikkat çeken Tekin, “İstanbul’dan 371 bin 258 kişi ayrılırken 329 bin 912 kişi geldi. Megakentin net göç kaybı 41 bin 346 kişi oldu.” ifadelerini kullandı. Başkent ve Ege'nin incisi İzmir'deki son durumu da rakamlarla özetleyen Tekin, “Ankara 145 bin 661 kişi göç verirken 176 bin 833 kişi aldı. İzmir’de ise 98 bin 728 kişi ayrıldı, 106 bin 83 kişi geldi.” bilgisini aktardı. Ülke çapında 2025 yılı boyunca 2 milyon 475 bin 19 kişinin şehir değiştirdiğini hatırlatan Tekin, bu devasa hareketliliğin sıradan bir yer değişikliği olarak görülmemesi gerektiğini kaydetti.
İç göçteki sınıfsal ayrışmayı dört temel kategoride inceleyen Gürsel Tekin, ilk sırada ağırlaşan hayat pahalılığı altında ezilen dar gelirli vatandaşların zorunlu dönüşünün yer aldığını dile getirdi. Metropollerde barınma ve temel ihtiyaç giderlerinin karşılanamaz boyuta ulaştığını savunan Tekin, “İstanbul’da kirayı, faturayı ve mutfak masrafını karşılayamayan dar gelirli vatandaş, çareyi memleketinde, baba evinde arıyor. Bu göçün adı çoğu zaman ekonomik çaresizlik.” şeklinde konuştu. Birçok aile için memlekete dönüşün gönüllü bir karardan ziyade mecburiyet haline geldiğini ifade eden Tekin, ikinci göç dalgasında ise tamamen zıt bir tablonun hakim olduğunu belirtti. Yüksek gelir grubundaki vatandaşların metropollerin kaosundan kaçarak Güney Ege'nin gözde tatil beldelerine yerleştiğini aktaran Tekin, “Trafikten, hava kirliliğinden ve kalabalıktan bunalan varlıklı kesim Bodrum, Çeşme, Urla ve Datça’ya yöneliyor. Onlar için göç, konforlu yaşam tercihi.” değerlendirmesinde bulundu. Tekin, bir kesimin hayatta kalma mücadelesiyle, diğer kesimin ise daha yüksek yaşam standartlarına ulaşma arzusuyla aynı göç rotasında buluştuğuna işaret etti.
Göç haritasındaki üçüncü hareketliliğin ise orta sınıf arasında yaşandığını söyleyen Tekin, emeklilerin, beyaz yakalı profesyonellerin ve uzaktan çalışma modeline geçenlerin rotayı Kuzey Ege'ye kırdığını belirtti. Orta gelir grubunun şehir stresinden uzaklaşma arayışına değinen Tekin, “Emekliler, beyaz yakalılar ve uzaktan çalışanlar Ayvalık, Burhaniye, Akçay, Altınoluk ve Edremit’e yöneliyor.” dedi. Dördüncü ve son göç başlığında ise siyasi ve ekonomik gücü elinde bulunduran yeni elitlerin kırsal bölgeleri mesken tuttuğunu ifade eden Tekin, bu kesimin kırsalda bambaşka bir yaşam alanı inşa ettiğini vurgulayarak, “Siyasi ve ekonomik güce sahip kesimlerin bir bölümü de kırsala yöneliyor. Ancak onların köyü başka! Büyük araziler, güvenlikli villalar, havuzlar ve yüksek konfor.” sözlerini sarf etti.
Farklı sosyoekonomik sınıfların kırsala yönelirken bambaşka koşullarla karşı karşıya kaldığını ifade eden Tekin, yaşanan bu sürecin Türkiye'deki gelir adaletsizliğinin somut bir yansıması olduğunu savundu. Dar gelirlinin sığınacak liman ararken varlıklı kesimin kırsalı dönüştürdüğünü belirten Tekin, “Birileri kirayı ödeyemediği için baba evine dönüyor, birileri deniz manzaralı villasına taşınıyor. Birileri hayatta kalmak için göç ediyor, birileri daha lüks yaşamak için.” ifadelerini kullandı. Ekonomik uçurumun insanların yaşayacakları şehirleri ve gelecek kurgularını doğrudan şekillendirdiğini vurgulayan Gürsel Tekin, değerlendirmelerini “Türkiye’nin tersine göç haritası yalnızca nüfus hareketlerini değil, gelir uçurumunu da gösteriyor. Yoksulun köye dönüşü çaresizlik, zenginin köye gidişi konfor arayışı.” sözleriyle noktaladı.
