Azerbaycan’da okullarda kız öğrencilerin başörtüsü kullanmasına yönelik kısıtlamalar, Bakü yönetimi ile Türkiye’deki İslamcı çevreler arasında tırmanan gerilimi uluslararası bir boyuta taşıdı. Azerbaycan makamları; aralarında Özgür-Der Genel Başkanı Rıdvan Kaya, yazar Abdullah İmamoğlu ve analist Fatih Tezcan’ın da bulunduğu yedi Türk vatandaşı hakkında uluslararası yakalama girişiminde bulundu ve gıyabi tutuklama kararı çıkarttı.
Soruşturmanın Gerekçesi: Gösteriler ve Sosyal Medya Paylaşımları
Söz konusu yedi isim hakkında yürütülen soruşturmanın temelinde Türkiye’de düzenlenen protesto gösterileri ve sosyal medyadaki paylaşımlar yer alıyor.
Bakü Binegedi İlçe Mahkemesi tarafından çıkarılan gıyabi tutuklama kararlarına dayanak gösterilen eylemler arasında şunlar bulunuyor:
* 3 Ekim’de İstanbul: Azerbaycan’ın İstanbul Başkonsolosluğu önünde düzenlenen protesto gösterisinde Rıdvan Kaya’nın yaptığı konuşmalar.
* 13 Ekim’de Ankara: Azerbaycan Büyükelçiliği önünde gerçekleştirilen eylemde Rıdvan Kaya ve Abdullah İmamoğlu (Zekeriya Ceran) tarafından yapılan açıklamalar.
Azerbaycan Başsavcılığı, bu kişilerin 25 Eylül - 18 Ekim tarihleri arasında sosyal medya ve mitinglerdeki söylemleriyle "ülkede anayasal düzenin zorla değiştirilmesini teşvik ettiklerini", "dinî düşmanlığı körüklediklerini" ve "aşırılık yanlısı materyaller yaydıklarını" iddia ediyor. Bu kapsamda şüpheliler hakkında Azerbaycan Ceza Kanunu'nun ilgili üç ayrı maddesince işlem başlatıldı.
Hedefteki 7 İsim
Haklarında uluslararası yakalama ve gıyabi tutuklu yargılama kararı çıkarılan yedi isim şu şekilde:
* Rıdvan Kaya (Özgür-Der Genel Başkanı ve Haksöz yazarı)
* Abdullah İmamoğlu (Zekeriya Ceran - Köklü Değişim yazarı)
* Ahmet Şanlı (Hukukçu)
* Fahrettin Taşkaya (Araştırmacı)
* Saral Abdurrahman Tümer
* Alparslan Tanrıkulu
* Fatih Tezcan (Analiz Merkezi kurucusu)
Krizin Arka Planı: Başörtüsü Yasağı ve Bölgesel Dinamikler
Azerbaycan'daki okullarda başörtüsüne getirilen kısıtlamalar bir süredir Türkiye'deki sivil toplum kuruluşları ve muhafazakâr çevrelerin tepkisini çekiyordu. Tartışmalar sadece sivil toplumla sınırlı kalmayarak, iktidar kanatları ile çeşitli siyasi çevreler arasında da zaman zaman diplomatik ve söylemsel sürtüşmelere zemin hazırlamıştı. Ayrıca Bakü’nün İsrail ile olan yakın ilişkileri de Türkiye'deki İslamcı kesimlerin İlham Aliyev yönetimine yönelik eleştirilerini artıran diğer bir temel unsur olarak öne çıkıyor.
Öte yandan, Özgür-Der cephesi karara tepki göstererek, Aliyev yönetiminin başörtüsü uygulamalarına yönelik meşru eleştirileri bastırmak ve eleştiren sesleri darbe suçlamasıyla susturmak istediğini savundu. Haksöz, Bakü yönetimine başörtüsü kısıtlamalarından vazgeçmesi ve inanç özgürlüklerine saygı duyması çağrısında bulundu.
